ปัจจัยที่ทำให้ป้ายเสื่อม รังสี UV ฝุ่นและน้ำฝน น้ำยาทำความสะอาด
รังสีอัลตราไวโอเลตเป็นตัวการหลักของป้ายกลางแจ้ง ทำให้หมึกพิมพ์ซีด อะคริลิคเกรดทั่วไปเปลี่ยนเป็นสีเหลืองและเปราะ พลาสวูดผิวเป็นฝ้า และไวนิลแข็งกรอบจนแตกร้าว ป้ายที่หันหน้าไปทางทิศตะวันตกและทิศใต้รับแสงมากกว่าและเสื่อมเร็วกว่าป้ายฝั่งตรงข้ามอย่างเห็นได้ชัด ฝุ่นและเขม่าจากถนนเกาะบนผิวแล้วดูดความชื้นจากน้ำฝน กลายเป็นคราบด่างที่ล้างออกยากขึ้นทุกฤดูฝน และน้ำฝนที่ไหลผ่านโครงเหล็กพาเศษสนิมมาเปื้อนหน้าป้ายด้านล่าง
น้ำยาทำความสะอาดที่ผิดประเภทสร้างความเสียหายได้เร็วกว่าแดดหลายเท่า แอลกอฮอล์และทินเนอร์ทำให้อะคริลิคแตกลายงาและละลายหมึกพิมพ์ ผงขัดและฝอยขัดหม้อทิ้งรอยขีดข่วนถาวรบนผิวเงาทุกชนิด น้ำยาล้างห้องน้ำที่มีกรดกัดผิวสเตนเลสจนเป็นจุด และเครื่องฉีดน้ำแรงดันสูงที่จ่อใกล้เกินไปดันน้ำเข้าขอบสติ๊กเกอร์และรอยต่อกล่องไฟ
วิธีทำความสะอาดและข้อห้ามตามวัสดุ
อะคริลิคล้างด้วยน้ำสะอาดผสมน้ำยาล้างจานอ่อน ใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์เช็ดทางเดียวเบา ๆ แล้วล้างน้ำเปล่าและซับให้แห้ง ห้ามใช้แอลกอฮอล์ ทินเนอร์ น้ำยาเช็ดกระจกที่มีแอมโมเนีย และผ้าแห้งถูแรงเพราะฝุ่นบนผ้าจะขีดผิว รอยขีดข่วนตื้นบนอะคริลิคขัดออกได้ด้วยครีมขัดสำหรับพลาสติกโดยเฉพาะ พลาสวูดล้างแบบเดียวกัน ผิวที่เป็นฝ้าจากแดดฟื้นได้บางส่วนด้วยน้ำยาเคลือบพลาสติกแต่ไม่กลับเป็นใหม่
ไวนิลและสติ๊กเกอร์พิมพ์ล้างด้วยน้ำสบู่อ่อนและฟองน้ำนุ่ม เช็ดตามแนวขอบเข้าหาด้านใน ไม่ควรใช้แรงดันสูงและไม่ควรใช้น้ำยาที่มีตัวทำละลาย ป้ายไวนิลที่ตึงบนโครงให้ล้างขณะแขวนอยู่และปล่อยให้แห้งเองในที่ร่ม สเตนเลสเช็ดตามแนวลายผิว ใช้น้ำยาล้างจานอ่อนหรือน้ำยาเช็ดสเตนเลสโดยเฉพาะ ห้ามใช้ฝอยเหล็ก น้ำยาที่มีคลอไรด์ และน้ำยาล้างห้องน้ำ ป้ายไฟและกล่องไฟให้ปิดไฟและรอให้เย็นก่อนล้าง ไม่ฉีดน้ำเข้าช่องระบายอากาศและกล่องหม้อแปลง
การเกิดสนิมบนสเตนเลส
สเตนเลสไม่เป็นสนิมด้วยตัวเองแต่เป็นสนิมได้จากสามสาเหตุ สาเหตุแรกคือเศษเหล็กจากการเจียรหรือฝุ่นเหล็กจากงานก่อสร้างข้างเคียงเกาะบนผิวแล้วเป็นสนิมลามเป็นจุดสีน้ำตาล สาเหตุที่สองคือคลอไรด์จากละอองน้ำทะเล น้ำยาล้างที่มีคลอรีน หรือน้ำจากสระว่ายน้ำ ซึ่งทำให้เกิดสนิมรูเข็มโดยเฉพาะบนเกรด 304 สาเหตุที่สามคือรอยเชื่อมที่ไม่ได้ขัดล้างสิ่งตกค้าง ซึ่งเป็นจุดเริ่มสนิมที่พบบ่อยที่สุดในป้ายตัวอักษรยกขอบ
สนิมจุดเล็กบนผิวเช็ดออกได้ด้วยครีมขัดสเตนเลสหรือน้ำยากำจัดสนิมที่ไม่มีคลอไรด์ ขัดตามแนวลายผิวแล้วล้างน้ำเปล่าให้หมด ป้ายที่อยู่ในพื้นที่ริมทะเลหรือโรงงานที่มีไอสารเคมีควรใช้เกรด 316 ตั้งแต่ต้น และล้างด้วยน้ำสะอาดเดือนละครั้งเพื่อชะล้างเกลือออกก่อนสะสม รอยเชื่อมที่เริ่มเป็นสนิมซ้ำ ๆ แม้ขัดแล้วเป็นสัญญาณว่าต้องขัดรอยเชื่อมใหม่หรือเคลือบผิวป้องกัน
สัญญาณที่ควรเปลี่ยนแทนการซ่อม
อะคริลิคที่เหลืองทั้งแผ่นหรือแตกลายงาเป็นบริเวณกว้าง ไวนิลที่กรอบจนแตกเมื่อกดเบา ๆ และสติ๊กเกอร์ที่หดจนเห็นขอบกาวรอบตัวอักษร เป็นการเสื่อมของเนื้อวัสดุที่ล้างหรือขัดไม่กลับ การเปลี่ยนแผ่นหน้าใหม่บนโครงเดิมมักถูกกว่าการซ่อมเป็นจุดที่จะกลับมาเสื่อมอีกภายในไม่กี่เดือน ป้ายไฟที่โมดูลดับเป็นหย่อมกว้างและหม้อแปลงเสียซ้ำเป็นสัญญาณว่าระบบไฟหมดอายุพร้อมกัน ควรเปลี่ยนระบบไฟทั้งชุดตามที่อธิบายในบทความการซ่อมป้ายไฟ LED
โครงสร้างที่เป็นสนิมจนเนื้อเหล็กบางลง ขายึดที่หลวมหรือขยับได้ และป้ายที่โยกเมื่อลมแรงเป็นเรื่องความปลอดภัย ไม่ใช่ความสวยงาม ควรให้ช่างตรวจและเปลี่ยนโครงหรือจุดยึดก่อนฤดูฝน ป้ายที่อยู่ในประกัน ให้ตรวจเงื่อนไขก่อนซ่อมเอง เพราะการใช้น้ำยาหรือการซ่อมนอกวิธีที่กำหนดมักทำให้ประกันสิ้นผล
วัสดุหกชนิด ความถี่ทำความสะอาด น้ำยาที่ใช้ได้ และอายุการใช้งานที่คาดได้
อายุการใช้งานเป็นช่วงที่พบทั่วไปในสภาพกลางแจ้งของกรุงเทพฯ ป้ายที่รับแดดตรงและอยู่ริมถนนใหญ่มักอยู่ที่ขอบล่างของช่วง
| วัสดุ | ความถี่และน้ำยาที่ใช้ได้ | อายุการใช้งานที่คาดได้และข้อห้าม |
|---|---|---|
| อะคริลิคเกรดทั่วไป | ทุก 1–2 เดือน น้ำยาล้างจานอ่อน ผ้าไมโครไฟเบอร์ | 3–5 ปีก่อนเหลือง ห้ามแอลกอฮอล์ ทินเนอร์ แอมโมเนีย |
| อะคริลิคเกรดกันยูวี | ทุก 1–2 เดือน วิธีเดียวกัน | 7–10 ปี ห้ามผงขัดและผ้าแห้งถูแรง |
| พลาสวูด | ทุก 1–2 เดือน น้ำสบู่อ่อน | 5–8 ปี ผิวเป็นฝ้าเมื่อรับแดดตรง ห้ามตัวทำละลาย |
| ไวนิลพิมพ์ | ทุกเดือน น้ำสบู่อ่อน ฟองน้ำนุ่ม | 2–4 ปี ห้ามแรงดันสูงและตัวทำละลาย |
| สเตนเลส 304 / 316 | ทุก 1–3 เดือน น้ำยาเช็ดสเตนเลส เช็ดตามลายผิว | 10 ปีขึ้นไป ห้ามฝอยเหล็ก คลอไรด์ น้ำยาล้างห้องน้ำ |
| กล่องไฟ LED | ทุก 2–3 เดือน ปิดไฟก่อน น้ำสบู่อ่อนที่หน้าป้าย | หน้าป้าย 3–5 ปี โมดูล 5–7 ปี ห้ามฉีดน้ำเข้าช่องระบายและหม้อแปลง |
ตารางดูแลที่ทำได้เองสำหรับหน้าร้าน
ล้างหน้าป้ายด้วยน้ำสบู่อ่อนเดือนละครั้ง ตรวจขอบสติ๊กเกอร์และรอยต่อกล่องไฟทุกสามเดือน ตรวจขายึดและโครงก่อนเข้าฤดูฝน และส่องดูป้ายไฟตอนกลางคืนทุกเดือนเพื่อหาโมดูลที่เริ่มดับ การจดวันที่ที่ทำและสิ่งที่พบไว้ช่วยให้รู้ว่าป้ายเสื่อมเร็วกว่าปกติหรือไม่ และเป็นข้อมูลให้ช่างเมื่อต้องซ่อม ป้ายที่ต้องขึ้นที่สูงหรืออยู่บนฟาซาดควรให้ช่างที่มีอุปกรณ์ทำแทน
แสงแดด ฝุ่นฝน และน้ำยาผิดประเภทคือสามสาเหตุหลักที่ป้ายเสื่อม ล้างด้วยน้ำสบู่อ่อนและผ้านุ่มเดือนละครั้ง ห้ามใช้แอลกอฮอล์ ทินเนอร์ ผงขัด กรด และแรงดันสูงกับทุกวัสดุ สเตนเลสเป็นสนิมจากเศษเหล็ก คลอไรด์ และรอยเชื่อม จึงควรเช็ดตามลายผิวและใช้เกรด 316 ในพื้นที่เสี่ยง เมื่อวัสดุเหลือง กรอบ หรือหด ให้เปลี่ยนแผ่นหน้าแทนการซ่อม และเรื่องโครงหลวมให้ช่างตรวจก่อนฤดูฝน







