ในป้ายไฟมีอะไรบ้าง และชิ้นไหนเสียก่อน
ป้ายไฟ LED ทุกแบบประกอบจากสี่ส่วน คือแหล่งกำเนิดแสงซึ่งเป็นโมดูล LED แรงดันต่ำ 12 โวลต์ต่อกันเป็นสาย หม้อแปลงหรือสวิตชิ่งที่แปลงไฟบ้าน 220 โวลต์ลงมา สายไฟและขั้วต่อ และแผ่นหน้าที่ให้แสงลอดผ่าน ชิ้นที่เสียบ่อยที่สุดไม่ใช่หลอด LED แต่เป็นหม้อแปลง เพราะทำงานร้อนตลอดคืนและมักถูกซ่อนไว้ในกล่องที่ระบายอากาศไม่ดี
โมดูล LED มีอายุการใช้งานที่ผู้ผลิตระบุราวสามหมื่นถึงห้าหมื่นชั่วโมง เท่ากับเปิดคืนละสิบชั่วโมงได้แปดถึงสิบสามปี ในทางปฏิบัติแสงจะหรี่ลงและเหลืองก่อนถึงตอนนั้น ส่วนหม้อแปลงคุณภาพทั่วไปมักอยู่ได้สามถึงห้าปี ป้ายที่อายุเกินห้าปีจึงควรเผื่องบเปลี่ยนหม้อแปลงไว้ล่วงหน้าแทนที่จะรอให้ดับกลางเดือนที่ขายดี
อ่านอาการ ป้ายบอกอะไรเราได้เกือบทั้งหมด
ก่อนเรียกช่างให้ถ่ายรูปป้ายตอนเปิดไฟในที่มืดส่งมา อาการที่เห็นบอกสาเหตุได้แม่นกว่าคำอธิบาย และทำให้ช่างเตรียมอะไหล่มาถูกตั้งแต่รอบแรก แทนที่จะต้องมาสำรวจแล้วกลับไปเอาของ
ค่าซ่อมป้ายไฟอ้างอิงตามอาการ
ตัวเลขเป็นช่วงค่าซ่อมที่พบในตลาดสำหรับป้ายหน้าร้านขนาดทั่วไปในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ราคาจริงขึ้นกับขนาดป้าย ความสูงที่ติดตั้ง และจำนวนชิ้นส่วนที่ต้องเปลี่ยน
| งานซ่อม | ค่าใช้จ่ายอ้างอิง | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| เปลี่ยนหม้อแปลง 12 โวลต์ 150–350 วัตต์ | 900–2,500 บาท | เลือกกำลังให้เหลือสำรองอย่างน้อย 20 เปอร์เซ็นต์ของโหลด |
| เปลี่ยนโมดูล LED เฉพาะจุด | 40–80 บาทต่อโมดูล | มีค่าแรงขั้นต่ำต่อครั้ง สีอาจต่างจากของเดิมเล็กน้อย |
| เปลี่ยนโมดูลทั้งป้ายให้สีเท่ากัน | 600–1,200 บาทต่อตารางเมตร | เหมาะกับป้ายอายุเกิน 5 ปีที่แสงหรี่ทั้งแผ่น |
| เปลี่ยนแผ่นหน้าอะคริลิคกล่องไฟ | 1,800–3,500 บาทต่อตารางเมตร | รวมพิมพ์หรือติดสติ๊กเกอร์ข้อความใหม่ |
| ซ่อมตัวอักษรไฟทีละตัว | 350–900 บาทต่อตัว | เปิดหลังตัวอักษร เปลี่ยนโมดูลและซีลใหม่ |
| ค่าออกหน้างานตรวจสอบ | 500–1,500 บาท | ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล หักคืนเมื่อสั่งซ่อม |
| ตรวจและล้างป้ายรายปี | 1,200–3,000 บาท | ล้างหน้าป้าย ขันจุดยึด วัดแรงดันหม้อแปลง |
ดูแลอย่างไรให้ป้ายไฟอยู่ครบอายุ
ความร้อนคือศัตรูหลักของหม้อแปลงและ LED ป้ายที่ติดตั้งดีจะมีช่องระบายอากาศที่กล่องหม้อแปลง ไม่วางหม้อแปลงชิดผนังที่โดนแดดบ่าย และไม่จ่ายโหลดเกินร้อยละแปดสิบของกำลังหม้อแปลง การตั้งเวลาปิดป้ายหลังเที่ยงคืนช่วยยืดอายุทุกชิ้นส่วนและลดค่าไฟโดยแทบไม่กระทบยอดขาย เพราะลูกค้าส่วนใหญ่เห็นป้ายตอนหัวค่ำ
ทุกปีควรล้างหน้าป้ายด้วยน้ำสบู่อ่อน ไม่ใช้ทินเนอร์กับอะคริลิค ตรวจซีลรอบขอบและรูสายไฟ และขันน็อตที่จุดยึดโครง ป้ายที่ใช้โมดูลกันน้ำระดับ IP65 ขึ้นไปและหม้อแปลงกันน้ำจะรอดฝนได้ดีกว่ามากในราคาที่ต่างกันไม่กี่ร้อยบาทตอนสั่งทำ
ซ่อมต่อหรือทำใหม่ ตัดสินใจจากตัวเลขสองตัว
ถ้าค่าซ่อมรวมเกินครึ่งหนึ่งของราคาป้ายใหม่ หรือป้ายอายุเกินเจ็ดถึงแปดปีจนแผ่นหน้าเหลืองและโครงเริ่มผุ การทำใหม่มักคุ้มกว่า เพราะเปลี่ยนชิ้นหนึ่งวันนี้ชิ้นถัดไปจะตามมาในไม่กี่เดือน แต่ถ้าโครงและแผ่นหน้ายังดี การเปลี่ยนหม้อแปลงกับโมดูลทั้งชุดทำให้ป้ายเดิมสว่างเท่าใหม่ในราคาราวหนึ่งในสาม
เมื่อทำใหม่ให้ถือโอกาสทบทวนข้อความและขนาด ป้ายไฟที่อ่านออกจากถนนต้องมีตัวอักษรสูงอย่างน้อยสิบเซนติเมตรต่อระยะมองสิบเมตร และการเปลี่ยนจากกล่องไฟทั้งแผ่นเป็นตัวอักษรไฟลดค่าไฟและค่าดูแลลงในระยะยาว
ป้ายดับทั้งป้ายมักเป็นหม้อแปลง ดับเป็นแถบเป็นโมดูลหนึ่งตัว กะพริบเป็นความร้อน ทั้งสามซ่อมได้ในหลักร้อยถึงหลักพัน ถ่ายรูปป้ายตอนกลางคืนส่งมา เราบอกสาเหตุและค่าซ่อมได้ก่อนออกหน้างาน
